Pierwsza pomoc - OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA MYŚLENICE DOLNE PRZEDMIEŚCIE

OSP Myślenice Dolne Przedmieście
Przejdź do treści

1. Postępowanie z poszkodowanymi przy omdleniu
Omdlenie to krótkotrwała utrata przytomności, spowodowana niedostatecznym dotlenieniem mózgu. Niedotlenienie może powstać z różnych przyczyn, np. braku tlenu w powietrzu, zaburzenia oddychania, zwężenia naczyń krwionośnych w obrębie mózgu, zbyt niski poziom cukru we krwi.
Objawy omdlenia mogą poprzedzać:
  •   zawroty głowy
  •   zaburzenia     widzenia
  •   kołatanie     serca
  •   nudności
  •   wymioty
  •   przyśpieszony     oddech
  •   bladość     powłok skórnych
  •   pocenie się
  •   człowiek     przewraca się, kontroluje to resztkami świadomości.
Nie wolno:
  •   zostawiać     ratowanego samego
  •   podawać     niczego doustnie
  •   polewać     twarzy wodą
  •   podkładać pod     głowę np. poduszki (może to spowodować zwężenie lub zamknięcie dróg     oddechowych).
Należy:
  •   ułożyć     rannego w pozycji czterokończynowej, tj. na wznak z uniesieniem wszystkich     kończyn pod kątem 90° do  tułowia
  •   pozostawić w     tej pozycji 20 sekund, następnie opuścić je na około 10 – 15 sekund i ponownie     unieść; powtarzać przez około 2 – 3 minuty
  •   jeżeli     świadomość nie powróci, to ułożyć rannego w pozycji bocznej bezpiecznej i     wezwać Pogotowie Ratunkowe, tel. 999
  •   spróbować     ustalić przyczynę omdlenia; sprawdzić czy ratowany doznał urazu i czy krwawi
  •   jeżeli objawy     ustępują, po kilku minutach pomóc wstać; pozostać przy ratowanym, gdyż     omdlenie może się powtórzyć
  •   sprawdzić czy     u ratowanego pojawiły się następujące objawy: nierówność źrenic,     zaburzenia mowy, widzenia, osłabienie siły mięśniowej prawej lub lewej     części ciała, opadanie prawego lub lewego kącika ust (może to być udar     mózgu)
  •   obserwować     ratowanego; jeżeli ponownie zemdleje, ułożyć go w pozycji bocznej     bezpiecznej.
  • Pozycja boczna bezpieczna.
  • Ułożenie to stosuje się     wówczas, gdy znajdziemy poszkodowanego nieprzytomnego, który oddycha i ma     zachowaną pracę serca a także po prawidłowo przeprowadzonej reanimacji lub     nieskutecznej pomocy w przypadku omdlenia.

2. Postępowanie z poszkodowanym przy utracie przytomności​
Na skutek zaburzeń świadomości człowiek może stracić orientację. Na ogół nie można nawiązać logicznego kontaktu słownego z ratowanym, nie reaguje on na bodźce zewnętrzne np. uciśnięcie ręki.
Objawy:
  •   zaburzenia     orientacji
  •   brak reakcji     na ból
  •   brak reakcji     na bodźce zewnętrzne
  •   brak     logicznego kontaktu słownego z ratowanym
  •   śpiączka
Nie wolno:
  •   zostawić     ratowanego samego
  •   podawać     niczego doustnie
  •   podkładać     niczego pod głowę (można spowodować zwężenie lub zamknięcie dróg oddechowych)
  •   pozostawić w     pozycji na wznak.
Należy:
  •   wezwać     Pogotowie Ratunkowe
  •   odgiąć głowę     ratowanego do tyłu, tak aby broda skierowana była do góry
  •   sprawdzić czy     ratowany oddycha; jeśli nie – natychmiast rozpocząć sztuczne oddychanie
  •   sprawdzić     sprawdzić czy ma wyczuwalne tętno i czy oddycha; jeśli nie – rozpocząć     resuscytację
  •   jeżeli     ratowany jest nieprzytomny, ale ma wyczuwalne tętno i oddycha – ułożyć go     w pozycji bocznej bezpiecznej.
Ułożenie:
  •   należy     oczyścić jamę ustną ratowanego z wszelkich zanieczyszczeniach, usuwając     także sztuczną szczękę
  •   ręce ułożyć     wzdłuż tułowia ratowanego
  •   zgiąć nogę     bliższą ratownika w kolanie i stopę podsunąć pod staw kolanowy nogi     wyprostowanej
  •   nogę zgiętą     odepchnąć od siebie wykorzystując zasadę dźwigni tak, aby pośladki     poszkodowanego uniosły się, wówczas włożyć pod pośladek rękę bliższą     ratownikowi, pamiętając o wyprostowanych palcach ręki
  •   ciągnąć nogę     zgiętą do siebie – ratownik powoduje przetoczenie się poszkodowanego na     bok (należy to robić powoli obserwując głowę ratowanego
  •   łapiąc za     nadgarstek i staw barkowy rękę, na której leży ratowany wyciągamy od     ratownika
  •   odginamy     głowę do tyłu, aby udrożnić drogi oddechowe
  •   rękę, która spoczywa     za ratowanym zginamy w łokciu i przesuwamy jej dłoń do twarzy ratowanego
  •   dłoń przy     głowie układamy tak, aby głowa nie spoczywała na dłoni, a mianowicie kciuk     powinien trafić pod brodę, a reszta palców przy policzku; ułożenie to     powoduje niezmienną pozycję głowy
  •   nogę, która     jest wyprostowania należy zgiąć w kolanie i ułożyć ją przy już zgiętej,     bliżej przy ratowniku
  •   należy     sprawdzać co 2 – 3 minuty tętno i oddech.

3.Postępowanie z nieprzytomnym przy zaburzeniach oddychania
Niezbędny do życia tlen wdychany jest przez nos i (lub) usta, a następnie drogami oddechowymi, czyli przez krtań, tchawicę, oskrzela dociera do płuc, skąd przedostaje się do krwi, a z krwią do wszystkich narządów. W oddychaniu biorą również udział mięśnie klatki piersiowej i żebra. Oddychanie jest kontrolowane przez centralny układ nerwowy. Uraz lub niewydolność któregokolwiek z elementów biorących udział w oddychaniu prowadzi do zaburzeń. Wszelkie sytuacje powodujące zaburzenia w oddychaniu wymagają natychmiastowej pomocy.
Objawy:
  •   przyśpieszony,     płytki oddech
  •   kaszel,     niekiedy z wykrztuszeniem
  •   świsty,     rzężenie słyszalne w czasie wydychania i wdychania powietrza
  •   sinica warg i     paznokci
  •   zaburzenia     świadomości
  •   zatrzymanie     oddechu
  •   utrata     przytomności
Nie wolno:
  •   zostawić     ratowanego samego
  •   podawać     niczego doustnie
  •   podkładać     niczego pod głowę
  •   układać     rannego w pozycji która jest dla niego niewygodna.
Należy:
  •   sprawdzić czy     ratowany oddycha – jeśli nie – natychmiast rozpocząć sztuczne oddychanie
  •   sprawdzić,     czy ratowany ma wyczuwalne tętno i czy oddycha – jeśli nie – rozpocząć     resuscytację
  •   wezwać     Pogotowie Ratunkowe
  •   sprawdzić czy     zaburzenia oddychania nie polegają jedynie na przyśpieszonym oddechu;     przyczyną może być zdenerwowanie; uspokoić ratowanego i postarać się, aby     zwolnił tempo oddychania; spowodować, aby oddychał z taką częstotliwością     jak ratownik
  •   sprawdzić,     czy przyczyną zaburzeń jest ciało obce, które dostało się do dróg     oddechowych
  •   dowiedzieć     się od ratowanego, czy zaburzeniom towarzyszy ból w klatce piersiowej     (piekący, gniotący zlokalizowany za mostkiem)
  •   dowiedzieć     się od ratowanego, czy przyczyną zaburzeń może być spożycie substancji     trujących, alkoholu, przedawkowania leków; sprawdzić czy poszkodowany ma     poszerzone lub zwężone źrenice, czy ma nudności i wymioty
  •   dowiedzieć     się od ratowanego, czy doznał urazów np. klatki piersiowej, szyi.
4. Postępowanie z poszkodowanym przy zatrzymaniu krążenia
Zatrzymanie krążenia i oddychania oznacza zaburzenia czynności serca i oddychania. Zatrzymanie krążenia prowadzi do śmierci. W wyniku zatrzymania krążenia tlen przestaje być dostarczany do narządów i tkanek. Najmniej odporny na brak tlenu jest mózg. Po 3 – 5 minutach dochodzi do obumierania komórek mózgu, potem kolejno innych narządów. W razie zatrzymania krążenia ratujący musi jak najszybciej rozpocząć resuscytację, czyli masaż serca i sztuczne oddychanie.
Objawy:
  •   utrata przytomności
  •   brak     wyczuwalnego tętna na dużych tętnicach
  •   zatrzymanie     oddechu
Nie wolno:
  •   opóźniać     resuscytacji
  •   przerywać     resuscytacji, jeśli tętno jest nadal niewyczuwalne lub ratowany nadal nie     oddycha
  •   zostawiać     ratowanego samego.
Należy:​
  •   wezwać     Pogotowie Ratunkowe i zawiadomić dyspozytora o rozpoczęciu resuscytacji
  •   zapewnić     udział innych osób w resuscytacji
  •   ułożyć     ratowanego na wznak na twardym podłożu
  •   sprawdzić,     czy ratowany ma wyczuwalne tętno – najlepiej robić to na tętnicy szyjnej     lub na tętnicy udowej (w pachwinie). Tętno można mierzyć dwoma palcami lub     trzema (wskazującym, środkowym i serdecznym)
  •   sprawdzić czy     ratowany oddycha
  •   uklęknąć przy     ratowanym
  •   udrożnić     drogi oddechowe ratowanego; usunąć palcem zabezpieczonym rękawiczką lub     owiniętym np. torebką foliową z jego ust sztuczną szczękę, resztki     jedzenia, wymiociny, ciała obce
  •   odgiąć głowę     do tyłu, tak by broda skierowana była ku górze
  •   rozpocząć     resuscytację od sztucznego oddychania metodą usta – usta; nabrać powietrze     i wdmuchnąć je do ust zaciskając palcami nos ratowanego; po dwóch     wdmuchnięciach powietrza przerwać sztuczne oddychanie
  •   rozpocząć     masaż serca; ułożyć lewą dłoń na dolnej części mostka, prawą na lewej i     ucisnąć mostek nie zginając rąk w łokciach, ucisnąć 30 razy; ponownie 2     razy wdmuchnąć powietrze i znowu 30 razy ucisnąć mostek; uciskać mostek w     tempie około 100 – 120 razy w ciągu minuty
  •   po około     minucie resuscytacji sprawdzić, czy ratowany ma wyczuwalne tętno i czy     oddycha – jeśli sztuczne oddychanie wykonywane jest skutecznie to klatka     piersiowa powinna po każdym wdechu unosić się, a następnie opadać; jeś1i     ruchy klatki piersiowej są, niewidoczne, poprawić ułożenie głowy i     sprawdzić czy drogi oddechowe są drożne
  •   jeśli     resuscytacja, dwie osoby, jedna wykonuje masaż serca, a druga sztuczne     oddychanie; należy wdmuchiwać powietrze w stosunku 1 : 5, to znaczy po     jednym wdmuchnięciu powietrza drugi ratownik pięć razy uciska mostek
  •   sprawdzić,     czy ratowany ma wyczuwalne tętno i czy oddycha – jeśli nie – prowadzić     resuscytację; jeśli ma wyczuwalne tętno, ale me oddycha – prowadzić     sztuczne oddychanie; jeśli ratowany ma wyczuwalne tętno i oddycha –     kontrolować jego stan do przyjazdu Pogotowia

5. Postępowanie z poszkodowanym przy oparzeniach
Oparzenia, są jednym z najczęstszych uszkodzeń ciała towarzyszących różnego rodzaju wypadkom. Większość z występujących oparzeń, może być leczona prostymi środkami w domu. Niestety czasem interwencja lekarza jest niezbędna. Najkorzystniej jest jednak zadbać o bezpieczeństwo swoje i swojej rodziny stosując bardzo proste działania prewencyjne.
Najczęstsze przyczyny powstawania oparzeń:​
  •   oparzenia     powstałe w wyniku rozlania gorących płynów(herbata, kawa, olej)
  •   kontrakt z     ogniem oraz rozgrzanymi przedmiotami(kuchenki, piece, żelazko, gorący     metal)
  •   oparzenia     chemiczne(środki czystości, kwas z baterii, wybielacze, chemikalia)
  •   poparzenia     elektryczne
  •   poparzenia     słoneczne
Typy oparzeń:
Oparzenia można podzielić wg podstawowej trzystopniowej skali. Skala ta wyraża rozległość oraz siłę doznanych uszkodzeń. Z wyżej wymienionych przyczyn powstawania oparzeń, każda jest wstanie spowodować nawet najcięższe uszkodzenia ciała. Przyczyny powstawania oparzeń determinują jednak sposób postępowania z poszkodowanym i udzielania pomocy. Najważniejszą zasadą postępowania charakterystyczną dla wszystkich typów oparzeń, jest jak najszybsze ochłodzenie rejonu oparzeń. Pomaga to zredukować uszkodzenia skóry oraz tkanek leżących pod skórą.
1.Pierwszy stopień oparzeń:
​Oparzenia ograniczają się tylko do wierzchnich warstw skóry.
Oznaki: zaczerwienienie skóry, ból, opuchlizna, nie występują pęcherze. Podczas delikatnego naciskania na skórę, przybiera ona często kolor biały.
Czas leczenia: czas leczenia wynosi od 3 do 6 dni. Może nastąpić łuszczenie się oparzonej skóry(po 1-2 dni).
2.Drugi stopień oparzeń:
Oparzenia drugiego stopnia, są już bardziej poważne. Obejmują one głębokie warstwy skóry.
Oznaki: oznakami oparzeń drugiego stopnia są pęcherze, zaczerwienienie skóry, ból. Skóra może przyjmować zarówno kolor jasno biały jak i ciemno czerwony.
Czas leczenia: Czas leczenia jest ściśle uzależniony od rozległości oparzeń i moze wynosić do 7 lub więcej dni.
3.Trzeci stopień oparzeń:
Trzeci stopień oparzeń, jest najbardziej poważnym ze wszystkich stopni. Oparzenia obejmują tutaj wszystkie warstwy skóry oraz tkanki leżące pod skórą.
Oznaki: skóra może przyjmować wygląd wosku, bądź też może dochodzić do zwęglenia skóry i tkanek. W początkowej fazie oparzenia nie odczuwalny jest silny ból, ze względu na uszkodzenia nerwów.
Czas leczenia: Czas leczenia uzależniony jest od rozległości powstałych obrażeń. Często stosuje się przeszczepy skóry z innych zdrowych części ciała. Poparzenia trzeciego stopnia mogą kończyć się śmiercią poszkodowanego.
Co robić w przypadku oparzeń?
Jeśli zorientujesz się, że osoba poszkodowana ma drugi lub trzeci stopień oparzeń, należy niezwłocznie wezwać pomoc medyczną. Jeśli poparzenia są pierwszego stopnia, należy sprawdzić jak rozległą powierzchnię ciała obejmują. W przypadku 15% do 20% uszkodzenia ciała należy postąpić jak w przypadkach poprzednich. Jeśli poparzone jest dziecko, należy nie okładać go mokrymi kompresami lub ręcznikami. Mogłoby to doprowadzić do hipotermii. Należy również wzywać pomoc w przypadku poparzeń prądem oraz w przypadku poparzeń chemicznych.
Uszkodzenia pierwszego stopnia:
Usuń ubranie z obszaru objętego oparzeniem. Następnie należy w miarę możliwości umieścić poparzone miejsca pod strumieniem zimnej wody (jeśli woda jest niedostępna, można użyć dowolnego zimnego płynu pitnego). Nie należy jednak używać lodu do ochładzania poparzonych miejsc. Pamiętaj, aby nie nakładać na poparzone miejsca żadnych tłuszczów ani masła. Mogło by to doprowadzić do zakażenia.
Jeśli poparzenia są mało rozległe należy pokryć oparzone miejsca gazą sterylną lub bandażem. Można podać oparzonej osobie środki przeciwbólowe(np. ibuprofen).
Uszkodzenia drugiego i trzeciego stopnia:
Należy niezwłocznie wezwać pomoc medyczną. Do czasu przyjazdu pomocy należy poszkodowanego położyć w takiej pozycji, aby nie uszkadzać poparzonej skóry i tkanek. Dalej, należy usunąć wszelkie ubranie lub biżuterię z okolic oparzeń. Pamiętaj!! Nie usuwaj części ubrań, które przywarły do skóry. Nie wolno również przebijać żadnych pęcherzy powstałych przy oparzeniach.
Można położyć na miejsca oparzeń sterylne, mokre bandaże.
Oparzenia powstałe w wyniku działania ognia.
Najpierw ugaś ogień. Można to zrobić, przetaczając palącą się osobę po ziemi. Przykryj poparzoną osobę kocem lub marynarką. Usuń spalone części ubrań oraz biżuterię z okolicy oparzeń. Wezwij niezwłocznie pomoc medyczną. Dalej należy postępować zgodnie z zaleceniami dla drugiego i trzeciego stopnia poparzeń.
Oparzenia chemiczne i elektryczne
Przemywaj poparzone miejsca bieżącą wodą przez 5 lub więcej minut. Jeśli oparzenia są rozległe, można użyć wanny, prysznica, lub nawet węża ogrodowego. Pamiętaj, aby nie zdejmować żadnego ubrania, zanim nie przemyjesz poszkodowanego wodą. Po obmyciu poszkodowanego, można usunąć ubrania z okolicy oparzeń. Jeśli oparzenia są mało rozległe, należy przemywać je przez następne 10-20 minut. Następnie należy opatrzyć ranę sterylnym opatrunkiem.
Oparzenia chemiczne twarzy i oczu wymagają natychmiastowej reakcji. Należy płukać dużą ilością wody oraz wezwać natychmiast lekarza.
Czasem oparzenia elektryczne i chemiczne mogą być niewidoczne i obejmować tkanki wewnętrzne. W przypadku, gdy dziecko połknęło substancję szkodliwą należy niezwłocznie powiadomić lekarza.

6. Postępowanie z poszkodowanym przy odmrożeniach
W następstwie odmrożenia dochodzi do częściowego, a nawet całkowitego ograniczenia przepływu krwi w odmrożonej części ciała. Gwałtowne, powierzchowne i nadmierne ogrzanie odmrożonej skóry może spowodować powstanie oparzeń i nasilenie zmian martwiczych. Oziębione tkanki są podatne na urazy mechaniczne.
Objawy:
  •   zaczerwienienie     skóry
  •   ból
  •   pęcherze
  •   twarda,     przemarznięta skóra
  •   martwica     skóry i mięśni
Nie wolno:
  •   rozgrzewać     gwałtownie odmrożonych części ciała
  •   stosować     masażu do rozgrzania odmrożonych części ciała
  •   przekłuwać     pęcherzy powstałych po odmrożeniu.
Należy:
  •   ustalić czy     odmrożenie jest powierzchowne, głębokie, czy też doszło już do martwicy     tkanek (tkanka taka ma czarny kolor); najpierw sprawdzić nos, uszy i     palce, ponieważ te części ciała najłatwiej można odmrozić
  •   przenieść     ratowanego do ciepłego pomieszczenia
  •   odmrożone     części ciała ratowanego zanurzyć w wodzie (o temperaturze około 28 0C i po     chwili podnosić stopniowo temperaturę wody do 37 0C); okres podnoszenia     temperatury wody powinien wynosić około 20 minut
  •   nałożyć     opatrunek na uszkodzoną, skórę
  •   uprzedzić     ratowanego, że ból i obrzęk będą, narastały
  •   podać cieple     napoje
  •   zawieźć     ratowanego do lekarza
7.Postępowanie z poszkodowanymi przy złamaniach.
Złamanie kości najczęściej spowodowane jest urazem mechanicznym. Jeśli złamana kość przebije skórę, jest to złamanie otwarte. Jeśli nie dojdzie do przebicia skóry, jest to złamanie zamknięte. Złamaniu najczęściej ulegają kończyny. Rzadziej dochodzi do złamania żeber, obojczyka, miednicy, kręgosłupa, szczęki.
Objawy:
  •   ból
  •   obrzęk
  •   krwawienie
  •   zmiana     zabarwienia skóry
  •   zmiana     kształtu
  •   trudności w     poruszaniu
  •   widoczne w     ranie odłamy kostne
Nie wolno:
  •   ruszać     ratowanego bez wyraźnej potrzeby
  •   przemieszczać     ratowanego bez unieruchomienia złamanej części ciała
  •   poruszać     złamania. części ciała
  •   samodzielnie     nastawiać złamanej kończyny
  •   podawać     niczego doustnie
  •   zostawić     ratowanego samego
Należy:
  •   wezwać     Pogotowie Ratunkowe lub zawieść ratowanego do szpitala
  •   zdjąć ze     złamanej części ciała biżuterię oraz jeśli to koniecznie, ubranie; odzież     najlepiej rozciąć
  •   unieruchomić     dwa sąsiednie stawy
  •   udzielać     pierwszej pomocy bardzo delikatnie, uprzedzając ratowanego o tym co będzie     robione

8. Postępowanie z poszkodowanym przy krwotokach
Dorosły człowiek ma około 5 – 6 litrów krwi. Krew płynie naczy­niami krwionośnymi: tętnicami – bogata w tlen i żyłami – odtleniona. Z uszkodzonej tętnicy krew wypływa pod dużym ciśnieniem i jest jasnoczerwona. Podczas krwotoku żylnego krew jest ciemniejsza i wypływa pod mniejszym ciśnieniem. Krwotok, w wyniku którego krew wydostaje się na zewnątrz, nazywa się zewnętrznym, krwotok do jam ciała – wewnętrznym. W organizmie zdrowego człowieka działają, mechanizmy, które powodują krzepnięcie krwi i powstawanie skrzepu. Im wolniej krew wypływa, tym łatwiej powstaje skrzep i zasklepiają się naczynia. Krwotok może stanowić zagrożenie życia.
Objawy:
  •   krwawienie z     rany w wyniku przerwania ciągłości skóry
  •   krwawienie z     nosa, jamy ustnej, oka, ucha, z dróg rodnych u kobiet poza okresem     miesiączki
  •   pojawienie     się krwi w wymiocinach
  •   wystąpienie     krwi w moczu
  •   oddawanie     czarnego, smolistego stolca oraz pojawienie się kiwi w trakcie     wypróżniania
  •   bladość     śluzówek oczu, ust
  •   przyśpieszenie     słabo wyczuwalnego tętna
  •   osłabienie
  •   zaburzenia     świadomości
  •   utrata     przytomności
Nie wolno:
  •  myć rozległych ran
  •   usuwać z ran     ciał obcych
  •   używać     wąskich opasek uciskowych (np. sznurka)
  •   tamować     krwotoku przez ucisk w miejscu krwawienia, jeśli zraniona jest gałka     oczna, w ranie znajduje się ciało obce lub gdy podejrzewa się złamanie     kości czaszki
  •   ruszać     ratowanego, jeżeli podejrzewa się uraz kręgosłupa lub złamanie kości
Należy:
  • wezwać Pogotowie Ratunkowe w     przypadku obfitego krwawienia lub podejrzenia krwotoku wewnętrznego
  •   ocenić, czy     krwotok jest wewnętrzny czy zewnętrzny, z jednego miejsca czy z kilku,     skąpy czy obfity
  •   zachować     czystość, gdyż otwarta rana jest podatna na zakażenie
  •   włożyć     sterylne rękawice gumowe, gdyż kontakt z krwią może być niebezpieczny
  •   spróbować     opanować krwawienie przez uciśnięcie lub założenie powyżej miejsca     krwawienia opaski uciskowej
  •   sprawdzić     tętno na szyi lub w okolicy nadgarstka
  •   zabrać z     ratowanym dokumenty z wpisem grupy krwi ratowanego

9.Postępowanie z poszkodowanym przy skaleczeniach
Skaleczenie powstaje w wyniku przerwania ciągłości skóry, utrata krwi jest niewielka. U osób zdrowych po chwili w miejscu zranienia tworzy się skrzep. Tylko niektóre skaleczenia wymagają uciśnięcia. Wszystkie natomiast trzeba oczyścić i chronić przed zakażeniem np. tężcem. W razie zranienia i zanieczyszczenia rany decyzję dotyczącą dalszego postępowania trzeba pozostawić lekarzowi.
Objawy:
  •   pojawienie     się niewielkiego krwawienia
  •   zaczerwienienie     i (lub) obrzęk
  •   ból w okolicy     zranionego miejsca
  •   gorączka
Nie wolno:
  •   używać waty     ani ligniny do opatrywania ran
Należy:
  •   umyć i     zdezynfekować skaleczone miejsce
  •   założyć na     małe skaleczenie plaster z opatrunkiem
  •   jeśli     krwawienie utrzymuje się, ucisnąć skaleczone miejsce i zabandażować
  •   zadbać o to,     aby skaleczona część ciała była utrzymana w czystości
  •   jeśli     skaleczenie powstało w wyniku pogryzienia, zawieść ratowanego do lekarza
Wróć do spisu treści